Specialist Onderwijsbehoeften en Gedrag

Bij passend onderwijs gaat het er om dat alle leerlingen zich optimaal kunnen ontwikkelen op school. Dit betekent voor een bestuur en schoolteams dat er meer leerlingen zijn met specifieke onderwijsbehoeften en gedragskenmerken. Hoe ga ik om met kinderen met stoornissen in het autistische spectrum in de reken- en of taalles? Wat vragen kinderen met het syndroom van Asperger van mij als leraar? Hoe kan de schoolomgeving deze kinderen structuur bieden? Welk effect hebben gedragsproblemen op de groepsdynamiek? Hoe ga ik als leraar hiermee om?

Icon inhoud Inhoud

In de post-hbo-opleiding Specialist Onderwijsbehoeften en Gedrag neem je kennis van verschillende leer-, gedrags- en ontwikkelingsstoornissen. Je leert deze te signaleren en krijgt praktische tips hoe hier mee om te gaan in de groep. Ook is er aandacht voor jouw pedagogisch handelen. Je wordt jouw eigen stijl bewust en denkt na wat ‘specifiek’ inhoudt. Je weet een veilig pedagogisch leerklimaat te realiseren in de groep en op schoolniveau passend bij het eigen schoolprofiel. Je leert collega’s te begeleiden op thema’s die hierbij aan de orde zijn. Bijvoorbeeld contacten met samenwerkingsverband, maken van ontwikkelingsperspectief, gesprekken met ambulante begeleiders.

Voorafgaand aan de opleiding vindt een intakegesprek plaats. Gedurende een periode volg je verschillende modules. Elk afzonderlijke module bestaat uit vier bijeenkomsten rondom een thema met praktijkopdrachten en een voortgangsassessment. Elke module kent een aantal studiebelastingsuren. Bij het behalen van 300 SBU kan de deelnemer opgaan voor een eindassessment. Het eindassessment bestaat uit een bezoek aan de school waarin een lesbezoek en gesprekken met collega’s gevoerd worden. Ook levert de deelnemer zijn portfolio met het zorgplan van de school in. In dit document valt te lezen hoe de deelnemer zich ontwikkeld heeft en welke stappen er op school gezet zijn. Zodra dit met een voldoende afgesloten wordt, krijgt de deelnemer een post-hbo-diploma Specialist Onderwijsbehoeften Gedrag. Een deelnemer hoeft niet alle modules te volgen. Men kiest modules die passen bij de eigen behoeften of het schoolprofiel. Het is aan de deelnemer of hij of zij uiteindelijk opgaat voor het geregistreerde post-hbo-diploma. Voor het volgen van een afzonderlijke module krijgt de deelnemer een bewijs van deelname.

Icon programma Programma

Module (Ortho) Pedagogisch Handelen van de leraar
De uitgangspunten van Pedagogische Tact worden behandeld en de student is zich bewust van het eigen pedagogisch handelen en herkent de effecten daarvan bij kinderen in de praktijksituatie.
Binnen deze module is er aandacht voor de basisbehoeften relatie, competentie en autonomie, waarbij de kracht van het kind verkend wordt. Tevens is er aandacht voor de basiskennis van de uitgangspunten en de cyclus van Handelingsgericht werken. De sociaal-emotionele ontwikkeling (persoonsvormend), het pedagogisch klimaat/groepsdynamische processen (sfeer, interactiestijlen en veiligheid) en voorwaarden voor leren zoals motivatie, concentratie en zelfstandigheid staan centraal. Ook de sociaal-emotionele ontwikkeling, specifieke ondersteuningsbehoeften: “wat is specifiek? Voor wie? hoe herkennen?” worden behandeld.

Module Sociaal Emotionele Ontwikkeling en Groepsdynamica
Om kinderen goed te kunnen begeleiden moet je kennis hebben van de achtergronden van de verschillende gebieden van de ontwikkeling van kinderen tussen de 0 en 14 jaar. De verschillende stadia in leeftijd worden aan de hand van de gebieden fysieke-, cognitieve- (denken, taal en rekenen) en sociaal- emotionele ontwikkeling behandeld. In de werkpraktijk kan je met de opgedane kennis op adequate wijze inspelen op de verschillen tussen kinderen en hun basisbehoefte vanuit een sensitieve en responsieve houding. Deze verschillen tussen kinderen kan je in kaart brengen door observatie-instrumenten te gebruiken en gesprekken met derden te houden. Door middel van kennis over de verschillende ontwikkelstadia van kinderen ben je in staat om een leerrijke en ontwikkelingsgerichte omgeving te creëren die uitlokt tot ontwikkeling. Je leert de betrokkenheid van kinderen bij hun activiteiten te (h)erkennen gekoppeld aan de verschillende ontwikkelingsstadia. Door het vergaren van kennis, het verzamelen van informatie, het interpreteren van gegevens en het doen van observaties werk je in deze module actief aan de ontwikkeling van een kind. Ook de rol van groepsdynamica wordt in deze module behandeld. Tot slot zullen sociaal emotionele methodes en volgsystemen verkend worden.

Module Ontwikkelingsstoornissen: hoe herkennen en op welke wijze ermee omgaan in de groep
Basiskennis, herkenning en inzicht krijgen in de beïnvloeding van de leerontwikkeling en sociaal- emotionele ontwikkeling van kinderen met autisme, AD(H)D, hechtingsproblematiek, angst en depressie. Doel is om te komen tot handelingsgerichte adviezen om te gebruiken binnen onder andere de dagelijkse praktijk en een ontwikkelingsperspectief.

Module Gedragsstoornissen: hoe herkennen en op welke wijze ermee omgaan in de groep
Basiskennis, herkenning en inzicht krijgen in de beïnvloeding van de leerontwikkeling en sociaal- emotionele ontwikkeling van kinderen met ODD. Kinderen met ODD zijn moeilijk in de opvoeding, opstandig en ongehoorzaam, maar niet gewelddadig. Kinderen met CD vertonen asociaal gedrag, zonder respect voor de rechten en gevoelens van anderen. Doel is om te komen tot handelingsgerichte adviezen om te gebruiken binnen onder andere de dagelijkse praktijk en een ontwikkelingsperspectief.

Module Motorische en lichamelijke stoornissen
In deze module wordt er gekeken naar motorische achterstanden van kinderen en bespreken we kort welke motorische fases in de ontwikkeling er zijn. We behandelen verschillende stoornissen en beperkingen/ziektes zoals DCD, kinderreuma, een fysieke beperking en er is ruimte voor input over andere beperkingen. We kijken naar hoe we hier praktisch mee om kunnen gaan tijdens beweegactiviteiten en nemen hierin mee hoe de kinderen dit zelf ervaren.

Module (Veilige) school
Wat is de rol van ouders en het netwerk in en rond de school? Wat zijn afspraken en regels en hoe wordt er omgegaan met pesten? Daarnaast hoe positive behavior support kan bijdragen aan een veilige school, staan centraal in deze module.

Module Coaching van het team (module is uitwisselbaar met andere post-hbo-opleidingen)
In de begeleiding van kinderen met specifieke onderwijsbehoeften en gedragskenmerken heeft de leraar regelmatig gesprekken met externe experts. Er worden preventieve en curatieve adviezen gegeven voor zowel het handelen in de groep als ook adviezen voor de zorglijn in school. Je leert hoe je collega’s kunt coachen op het handelen in de groep en hoe je het teamleren kunt stimuleren. Coachen in het leren omgaan met kinderen met specifieke onderwijsbehoeften en gedragskenmerken, zodat het handelen van de leraar in de groep versterkt wordt. Collega’s coachen in de omgang met zorgplannen, HGW, ontwikkelingsperspectief, leerlingbespreking en ambulante begeleiders waarbij teamleden leren van en met elkaar.

Docenten
Gert-Jan Meijer (hogeschooldocent KPZ)
Henk Grit (hogeschooldocent Viaa)

Icon studiebelasting Studie­belasting

350 uur (vijftien bijeenkomsten, intake, eindpresentatie, zelfstudie, portfolio, praktijkopdrachten).

Icon toelatingseisen Toelatings­eisen

De opleiding is geschikt voor bevoegde leraren (speciaal) basisonderwijs.

Toelatingseisen
Relevante hbo-opleiding

Icon kosten Kosten

De kosten per module (65 SBU) bedragen € 530,- exclusief studiemateriaal. Het eindassessment kost € 300,-. Bij een volledige deelname aan vijf modules en het eindassessment voor een post-hbo-diploma zijn de totale kosten € 2950,-.

Icon planning Planning

De opleiding start bij voldoende deelname vanaf september 2018. De lessen vinden plaats op woensdagmiddag van 14.30 – 18.00 uur op KPZ.

Conceptrooster

Module 1: Pedagogisch handelen van de leraar

  • 19 september 2018
  • 26 september 2018
  • 10 oktober 2018
  • 14 november 2018

Module 2: Sociaal emotionele ontwikkeling en groepsdynamica

  • 5 december 2018
  • 19 december 2018
  • 9 januari 2019
  • 30 januari 2019

Module 5: Motorische en lichamelijke stoornissen (tezamen met cohort 2018)

  • 6 februari 2019
  • 13 februari 2019
  • 6 maart 2019
  • 3 april 2019

Module 6: (Veilige) School

  • 10 april 2019
  • 8 mei 2019
  • 22 mei 2019
  • 19 juni 2019

Module 7: Coaching van het team

  • 17 april 2019
  • 15 mei 2019
  • 29 mei 2019
  • 26 juni 2019

Module 3: Internaliserende gedragsproblemen

  • 4 september 2019
  • 11 september 2019
  • 2 oktober 2019
  • 6 november 2019

Module 4: Externaliserende gedragsproblemen

  • 13 november 2019
  • 20 november 2019
  • 18 december 2019
  • 29 januari 2020

Eindassessment
woensdag 11 maart 2020. Tijd 09.00-17.00 uur
Diplomering
woensdag 25 maart 2020: aanvang 18.45 uur

Icon extra-informatie Extra informatie

Samenwerkingspartners Viaa en KPZ
KPZ en Viaa werken samen aan de opleiding Specifieke Onderwijsbehoeften en Gedrag.

Registerleraar.nl
Deze opleiding is gevalideerd door www.registerleraar.nl. Dit is het beroepsregister voor leraren in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en speciaal (voortgezet) onderwijs.

CPION
De opleidingen zijn geregistreerd bij de Stichting Post Hoger Beroeps Onderwijs Nederland. Je ontvangt na afronding het diploma Post HBO Nederland en wordt ingeschreven in het Abituriëntenregister.