Digitale Geletterdheid

In het huidige curriculum van de basisschool is nog te weinig aandacht voor digitale geletterdheid. Schoolteams zijn wel bezig de 21st century skills in hun onderwijs te integreren. Maar hoe maak je jouw leerlingen digitaal geletterd? In het onderwijs van de toekomst krijgen digitale vaardigheden een belangrijke plaats. Het SLO ontwikkelde een doorlopende leerlijn digitale geletterdheid waarin aandacht wordt besteed aan mediawijsheid, informatievaardigheden, computational thinking en ICT basisvaardigheden. Dit vraagt van leraren om probleemoplossend, kritisch en creatief te denken en te handelen, waarbij openheid is voor ervaringen, lef en een analytisch vermogen.

Icon inhoud Inhoud

KPZ biedt deelnemers workshop(s) aan waarin je kennis kunt opdoen, kennis kunt  aanvullen en/of je vaardigheden (door)ontwikkelen. Het doel is het aanbieden van een laagdrempelige en flexibele kennismaking op het gebied van de vier digitale geletterdheden waar je je eigen maatwerk professionaliseringsaanbod samenstelt door workshops te selecteren en combineren. Daarnaast kun je kiezen voor procesbegeleiding, dat wil zeggen maatwerk ondersteuning bij het implementeren van de digitale geletterdheden in jouw school.

KPZ gelooft in de integratie van digitale geletterdheden in het bestaande curriculum waardoor de onderdelen die jouw school al (onbewust) doet expliciet worden gemaakt en eventuele gaatjes worden gevuld. Hierdoor ontstaat er dus digitale geletterdheid binnen de eigen professionele identiteit van het hele team (digibeet tot digicoach). Je kunt dus geen kant en klare oplossingen, apps of websites verwachten omdat wij geloven dat deze vervolgens niet kúnnen passen in elke hoek van de organisatie. Een applicatie maken die niet wordt gebruikt is zonde van de energie.

Icon programma Programma

Digitale Geletterdheid 0: Denken als een computer is zó 2010!
Digitale vaardigheden anno 2018 bestaan eigenlijk uit:

  • Creatief denken
  • Probleemoplossend denken
  • Kritisch denken
  • Vaardigheden toepassen

‘Denken als een computer’ hoeft strikt genomen niet meer omdat programmeertalen tegenwoordig leesbaar zijn gemaakt en omdat toepassingen maken en gebruiken al zonder programmeerkennis kan. Wat kun je met Digitale geletterdheid en wat móet je er mee? Om welke ontwikkelingen kun je als school niet heen en welke kun je zonder problemen skippen.

Deze workshop geeft inzicht in de maatschappelijke trends en mogelijkheden van ICT. Digitale vaardigheden zijn eigenlijk heel normaal, we gebruiken ze dagelijks alleen weten we soms niet expliciet dát we het doen. Je leert wat digitale geletterdheden zijn en hoe je ze herkent en meetbaar maakt.

Digitale geletterdheid 1: ICT basisvaardigheden
Het bedienen van een computer, laptop, tablet of mobieltje valt nog niet mee. Volgens het SLO bestaan ICT basisvaardigheden uit vier onderdelen:

  • Basisbegrippen ICT (begrippen en functies benoemen)
  • Infrastructuur technologie (aansluiten, bedienen en benutten)
  • Standaardtoepassingen (kantoor-, audiovisuele- en internettoepassingen gebruiken)
  • Veiligheid (informatie beoordelen en veiligheid inschatten)

Ook technische dienst medewerkers of ICT-ers kennen niet ieder apparaat op hun duimpje. Waarom lukt het hun dan wel en ons zo vaak niet om iets op te starten of om problemen op te lossen? Dat komt omdat ontdekken voor hen belangrijker is dan slagen of falen.

In deze workshop gaan we onderzoekend en ontdekkend leren waarbij er extra aandacht is voor technische logica. We experimenteren ook met de cognitieve gewoontes die aan de basis staan van onzekerheid waardoor je leert doorzetten als het spannend wordt.

Digitale geletterdheid 2: Mediawijsheid
Vijf thema’s:

  • Medialisering van de samenleving (invloed en rol media)
  • Beeldvorming (onderscheid maken tussen; fictie en werkelijkheid, commerciële en andere motieven)
  • ICT en informatievaardigheden (kritisch exploreren, gebruiken en delen)
  • Creëren en publiceren (mogelijkheden kennen, doelen stellen, content publiceren en werkelijkheid beïnvloeden)
  • Identiteit en participatie (digitale identiteit vormgeven, bewust informatie delen en consequenties inschatten)

Reflectie en zelfinzicht zijn vaardigheden die belangrijk zijn, dat weet iedereen. Door zelfinzicht kun je doelen stellen, kun je weten wat je nodig hebt om doelen te bereiken en kun je weten hoe je reageert op dingen die je leuk of niet leuk vind en kun je leren jezelf en je emoties te reguleren.

In deze workshop breiden we je zelfinzicht uit van de echte wereld naar de virtuele wereld. We gaan praktisch in op de verschillen tussen deze twee werelden en op de menselijke drang tot creatie, zichtbaarheid en identiteit. Speciale aandacht is er voor kritische exploratie en de grenzen.

Digitale geletterdheid 3: Informatievaardigheden
Zes stappen:

  • Informatieprobleem formuleren (informatiebehoefte bepalen)
  • Zoekstrategieën (bepalen, opstellen, uitvoeren en bijstellen.
  • Verwerven en selecteren van informatie (beoordelen en problemen oplossen)
  • Verwerken van informatie (ordenen en interpreteren)
  • Presenteren van informatie (kiezen en refereren)
  • Evalueren en beoordelen (product en proces)

In een wereld waarin informatie exponentieel toeneemt kunnen we niet meer alles tot ons nemen. Informatievaardigheden gaan dan ook niet meer alleen om ‘rijtjes stampen’ maar ook om zoekvaardigheden, selectievaardigheden, prioriteiten stellen, keuzes maken en evalueren.

De zes stappen van informatievaardigheden lijken op de wetenschappelijke onderzoek cyclus en zijn toepasbaar op alle mogelijke onderwerpen. In deze workshop leer je een onderwerp naar keuze procesmatig te onderzoeken/bekijken waarbij de cyclus het uitgangspunt is.

Digitale geletterdheid 4: Computational Thinking
Vier vaardigheden:

  • Ontleding (Decomposition)
  • Patronen herkennen (Pattern recognition)
  • Filteren (Abstraction)
  • Algoritmes (Algorithms)
  • Automatisering (repetitieve processen of procedures stapsgewijs beschrijven zodat ze zonder menselijk handelen kunnen worden uitgevoerd)
  • Simulatie en modellering (processen of procedures representeren en controleren)
  • Parallelization (simultane uitvoering organiseren)

Computational thinking is: creatief denken om met nieuwe tools oude problemen op te lossen. Niets nieuws dus. Stel je eens voor dat je deze (bekende) skills zou kunnen gebruiken om de regie te houden over technologische ontwikkelingen in je klas en in je school?

Hoe meer je jezelf Computational Thinking eigen maakt, des te meer kun je oordelen over de werking van technologische ontwikkelingen en de bruikbaarheid daarvan van in jouw klas.

In de workshop beleef je alle vier de vaardigheden ‘unplugged’ en leer je ze (her)kennen door te programmeren zonder apparaten of technische snufjes.

Dit is slechts een greep uit het aanbod van workshops op maat: wanneer er binnen jouw school bijvoorbeeld veel wordt gedaan met digitale geletterdheden bij rekenen maar níet bij taal of tekenen kunnen we gericht werken binnen een leerlijn. Op aanvraag kun we een schoolspecifieke workshop ontwikkelen en uitvoeren.

Docent
Valerie Reiter

Icon studiebelasting Studie­belasting

KPZ Workshops Digitale Geletterdheid zijn gemaakt op basis van Learning by Doing en gepersonaliseerd leren, er is dus geen sprake van verplichtingen, huiswerk, portfolio’s of een bepaalde volgorde.

Icon toelatingseisen Toelatings­eisen

Elk niveau is welkom, er is geen toelatingseis en de opzet is zelfs zódanig dat je door vaker mee te doen meer leert. De investering is dan ook gelijk aan de duur van de bijeenkomst.

Icon kosten Kosten

De kosten voor deelname zij € 99,- per persoon per workshop. Indien een deelnemer meerdere workshops wil bijwonen dan krijg je een korting van 10% bij het volgen van twee workshops, 20% voor het bijwonen van drie of vier workshops.